Rock to gatunek muzyczny, który towarzyszy nam od lat 60. ubiegłego wieku. Przez ten czas przeszedł sporą metamorfozę, po drodze tworząc podgatunki. I właśnie jednym z nich jest rock symfoniczny. Chcemy pokazać, czym odznacza się ten gatunek muzyczny, jaka jest jego historia oraz najważniejsi przedstawiciele.
Historia symfonicznego rocka
Rock symfoniczny (często łączony z rockiem progresywnym) to specyficzny gatunek muzyczny, który pojawił się pod koniec lat 60. i mocno zyskał w kolejnej dekadzie. Za jego powstanie odpowiadają ci muzycy, którzy szukali czegoś nowego, lubią eksperymentować w świecie muzyki. Często były to osoby z pokaźnym wykształceniem muzycznym, więc oprócz wiedzy praktycznej, mieli także za sobą sporo nauki w prestiżowych szkołach. I właśnie tam poznawali inne style, instrumenty, co bardziej otworzyło ich na świat muzyki.
Podobne dążenie do innowacji i łączenia różnych formatów wykazują dziś twórcy oprogramowania, które promują nowe kasyna internetowe w Polsce. Doskonałym przykładem jest video poker – kreatywna fuzja mechaniki automatu z zasadami tradycyjnego pokera. W świecie rocka symfonicznego postawiono na analogiczną syntezę, zawierające elementy typowe dla muzyki klasycznej. Ten gatunek muzyki rockowej rozwinął się głównie w Wielkiej Brytanii w połowie i pod koniec lat 60. XX wieku.
Mówi się często o tym, że wyłonił się on z psychodelicznych zespołów, które porzuciły standardowe tradycje muzyki popowej lub rockowej na rzecz instrumentalnych i kompozytorskich technik, które do tej pory bardziej kojarzyły się z jazzem, folkiem lub muzyką klasyczną. Eksperymenty i łączenie gatunków sprawiły jednak, że nowe kompozycje wciąż zachowały instrumentację typową dla muzyki rockowej.
Z czasem coraz więcej zespołów zaczęło stawiać na takie zmiany, wprowadzając coś od siebie. Dzięki temu do dziś rock symfoniczny cieszy się sporym zainteresowaniem w Polsce i na świecie.
Czym odznacza się ten gatunek?
Rock symfoniczny odróżnia się od swojego "ojca" są rozbudowane kompozycje. Artyści stawiają na utwory, które trwają nawet po kilkanaście minut, a słowa są równie istotne, co muzyka. Muzycy często czerpią inspiracje z muzyki klasycznej i filmowej, gdzie dość powszechnym widokiem są wieloczęściowe formy przypominające suity. Dlatego też bardzo często mówi się o tym, że rock progresywny łączy klasykę z nowoczesnością.
Kolejnymi rzeczami, o których należy wspomnieć, są częste zmiany tempa i metrum. Utwory w ten sposób są bardzo zróżnicowane, gdzie w jednej chwili słuchacz ma ochotę chwycić za krzesło i dokonać demolki pokoju, by po chwili oddać się w melancholijny nastrój. Utwory z tego gatunku mają często bardzo bogate aranżacje klawiszowe, gdzie takie instrumenty jak Hammond, Mellotron czy Moog były i nadal są w stanie zastąpić całą orkiestrę. Niemniej jednak często wprowadzana jest wirtuozeria instrumentalna, gdzie muzycy współpracują z orkiestrami, zarówno w czasie nagrań, jak i specjalnych koncertów. Nawet współcześnie sporo zespołów rockowych tworzy symfoniczne wersje swoich albumów.
Zespoły z tego gatunku najczęściej rezygnują z typowego dla rocka schematu zwrotka-refren, stawiając właśnie na wieloczęściowe suity trwające nawet i po 20 minut. Można także wymienić 3 główne filary, na których opiera się gatunek. Pierwszym z nich jest adaptacja klasyki. Pod uwagę brane są najbardziej znane utwory mistrzów muzyki klasycznej, jak i te utwory, które są mniej znane, ale świetnie nadają się do stworzenia nowej kompozycji. Drugim jest wspomniana przez nas współpraca z orkiestrą, gdzie zespoły rockowe występują z orkiestrą symfoniczną na jednej scenie, współpracują w studiu nagraniowym. Trzecim jest brzmienie symfoniczne bez orkiestry. Wykorzystuje się instrumenty, a dziś także oprogramowanie komputerowe, które zastępują tradycyjne skrzypce, wiolonczelę itp.
Najważniejsi przedstawiciele gatunku
Od lat 60. aż do dziś jesteśmy świadkami rozwoju tego gatunku. Nie da się jednak ukryć, że niektóre zespoły w szczególności wpłynęły na promocję rocka symfonicznego, inspirację dla kolejnych muzyków. Mowa o:
- The Moody Blues: często określani są mianem pionierów tego gatunku. Uważa się, że ich album Days of Future Passed z 1967 roku wyznaczył fundamenty gatunku. Zespół ten jako pierwszy połączył elementy muzyki poważnej z rockiem.
- Yes: określani mianem mistrzów techniki i wielowarstwowych harmonii wokalnych. Do dziś są cenieni za wirtuozerskie partie klawiszy i gitar, monumentalne struktury utworów.
- Pink Floyd: kultowy zespół traktuje się jako bardziej psychodeliczny, jednak ceniona jest ich dbałość o strukturę i rozmach, symfoniczny klimat i przestrzeń dźwiękowa, orkiestralne napięcie tworzone w warunkach studyjnych.
- Genesis: mowa o zespole czasów współpracy z Peterem Gabrielem. Udało im się wnieść do rocka teatralność i baśniowe, niemal operowe opowieści. Stawiali na połączenie opowieści, literatury i symfonicznej aranżacji.
- Electric Light Orchestra: to jeden z tych zespołów, który udowodnił, że rock symfoniczny może być przystępny, cieszyć się ogromną popularnością, mierzoną w milionach sprzedanych płyt.
Nie można zapomnieć o takich przedstawicielach jak Emerson, Lake & Palmer, King Crimson, Jethro Tull, Gentle Giant, Procol Harum, Barclay James Harvest, Marillion, Queen. Na naszym krajowym podwórku za podobne eksperymenty zabrał się Czesław Niemen czy Budka Suflera. Dziś z kolei nie brakuje innych artystów, a nawet całych projektów muzycznych, które związane są z symfonicznym rockiem i dają koncerty na całym świecie z udziałem nawet kilkuset osobowej orkiestry!
